نظریه‌ای درباره قواعد، اصطلاحات و نحوه اجرای موسیقی است. تئوری موسیقی از قرن‌های گذشته ابداع شده و به‌تدریج تکامل یافته‌است. تئوری موسیقی شاخه‌ای تخصصی از رشته موسیقی است که شامل شناخت کلیه قواعد، علامت‌ها و آشنایی با انواع صدای نُت‌ها، فاصله، ترکیب میزان‌ها، ضرب‌آهنگ (ریتم)، گام، و پرده‌های موسیقی است. اهمیت «تئوری موسیقی» به قدری است که از نظریه‌دانان این رشته به‌عنوان «نظریه‌پرداز موسیقی» (تئوریسین موسیقی) نام می‌برند.

تئوری موسیقی چیست؟

تئوری موسیقی مانند حروف الفبا و دستور زبان است. همانگونه که کلمات و حروف را کنار یکدیگر می‌گذاریم و توسط زبان و حنجره تولید صدا می‌کنیم، در موسیقی هم توسط تئوری موسیقی قوانین و نوشتار موسیقی را فرا می‌گیریم و به زبان جهانی توسط ساز، نت‌ها را اجرا می‌کنیم.

ضرب چیست؟

ضرب نوعی ضربان است که می‌توان با تیک‌تاک ساعت یا دست زدن آن را فهمید. در موسیقی و نظریه موسیقی، بیت واحد ساده‌ای از زمان است؛ در لغت به معنای ضربه یا ضرب و در موسیقی در اصل به‌معنای هر ضرب در آهنگ هست. همچنین بیت معمولاً به‌معنای ریتم و پایه ترانه نیز کاربرد دارد.

نت چیست؟

برای همه‌ی صدا‌های موسیقی از بم‌ترین تا زیرترین آنها فقط هفت نام وجود دارد که به آن‌ها نت موسیقی گفته می‌شود. این نام‌های هفت گانه در برخی کشور‌های غربی با کلمات تک هجایی و در برخی به صورت الفبایی تلفظ می‌شوند. نام نت‌ها در زبان فارسی از نامگذاری هجایی گرفته شده است.

بلد بودن نت خوانی برای یک موسیقی‌دان امری ضروری است زیرا بدون نت‌ها شما متوجه اینکه انگشت روی کدام سیم بگذارید یا آرشه روی کدام سیم بکشید را نخواهید فهمید در نتیجه صدای چندان خوشایندی از سازتان در نمی‌آید و نمی‌توانید نوازنده خوبی باشید.

انواع نت ها

هر نت سه جزء اصلی دارد: 1- سرنت 2- دنباله یا دسته نت 3- پرچم یا دم نت که در ادامه به توضیح این اجزا میپردازیم:

سر نت: سر، قسمت گرد نت است همه نت‌ها سر دارند

دنباله یا دسته: دنباله یا دسته خطی عمودی است که به سر نت چسبیده است
نت‌های سیاه و سفید و چنگ دسته دارند.

پرچم: پرچم خط موج‌دار و کوچکی است که به بالای دسته نت وصل می‌شود
نت‌های چنگ و کوچکتر از آن دسته دارند

دسته نت بسته به اینکه کجای خطوط حامل قرار داشته باشد می‌تواند رو به بالا یا پایین باشد و بالا و پایین بودن دسته هیچ تغییری در ارزش زمانی و خود نت ندارد.